Yedigöller: Heyelanların Ormana Bıraktığı Yedi Ayna

Milli Parklar · Batı Karadeniz

Bolu’nun kuzeyinde, heyelanların vadileri tıkayarak yarattığı yedi göl, kayın ormanlarının içinde bir tespih gibi dizilir. Yedigöller, sonbaharda Türkiye’nin en renkli, en kalabalık ve en çok fotoğraflanan orman manzaralarından birine dönüşüyor.

Bolu’dan kuzeye çıkan yol bir noktada asfaltı bırakır ve kayınların tepede birleşerek yeşil bir tünel oluşturduğu orman yollarına karışır. Virajlar birbirini izler, sonra aniden açılır ve vadinin dibinde, ağaçların yansımasıyla yeşile boyanmış bir göl belirir. Biraz ileride bir başkası, onun ardında bir başkası. Ekim sonunda bir sabah, sis henüz Büyükgöl’ün üzerinden kalkmamışken, su yüzeyi kızıla, turuncuya ve sarıya dönmüş bir ormanı neredeyse kusursuz bir aynada taşır.

Yedigöller, adını bu yedi gölden alıyor ve Batı Karadeniz’in en tanınmış orman manzaralarından birini sunuyor. Kayın, gürgen ve meşe yapraklarının renk değiştirdiği haftalarda park, Türkiye’nin en kalabalık milli parklarından birine dönüşüyor. Geri kalan aylarda ise sessiz göl kıyıları, orman içi patikalar ve serin kamp geceleriyle çok daha sakin bir yüz gösteriyor.

Heyelanların yarattığı göller

Yedigöller, 29 Nisan 1965’te milli park ilan edildi. Doğa Koruma ve Milli Parklar 9. Bölge Müdürlüğü kaynaklarında alanı yaklaşık 1.623 hektar olarak geçiyor; bazı kaynaklarda bu rakam 2.019 hektar olarak veriliyor. Park, Bolu il merkezinin yaklaşık 42 kilometre kuzeyinde, Bolu ile Zonguldak arasındaki engebeli dağlık kuşakta, bütünüyle Bolu sınırları içinde yer alıyor. Parkın bir beldeye ya da Mengen ilçesine bağlı bir yerleşim olarak tanımlanması doğru değil; Yedigöller bir koruma alanının adı.

Göllerin doğuşu bölgenin jeolojisine bağlı. Serpantin ve volkanik kayaçlardan oluşan zemin heyelana yatkın. Yamaçlardan kayan kütleler vadilerin önünü kapatmış, arkalarında biriken sular da set gölleri oluşturmuş. Park sınırları içinde yükselti yaklaşık 465 metreden Eğrikiriş Tepesi’nde 1.488 metreye kadar çıkıyor.

Kuzeyden güneye doğru göller şöyle sıralanıyor: Seringöl, parkın en büyük ve en çok ziyaret edilen gölü Büyükgöl, Deringöl, Nazlıgöl, Kurugöl, İncegöl ve Sazlıgöl. Bazı kaynaklarda göllerden birinin adı Küçükgöl olarak da geçiyor. Göllerin bir kısmı birbirine derelerle bağlı ve su kalitesi birinci ve ikinci sınıf olarak değerlendiriliyor.

Heyelan setleriyle oluşan göller, jeolojik ölçekte genç ve değişken yapılar. Kıyılardan gelen malzeme, sazlaşma ve su seviyesindeki oynamalar, özellikle küçük göllerin görünümünü mevsimden mevsime değiştirebiliyor. Bir yıl önce gördüğünüz göl, bu yıl biraz daha sığ, biraz daha sazlık olabilir.

Yamaçlardan kayan kütleler vadilerin önünü kapatmış, arkalarında biriken sular da set gölleri oluşturmuş.

Ormanın renk takvimi

Yedigöller’in asıl sahibi orman. Baskın ağaç türü kayın; yanında meşe, gürgen, kızılağaç, karaçam, sarıçam, göknar, karaağaç, ıhlamur ve porsuk ağacı da yetişiyor. Alt tabakada yaygın olan orman gülü, ilkbaharda mor çiçekleriyle patikaların kenarını süslüyor. Kaynaklarda parkta 60’tan fazla bitki türünün kayıtlı olduğu belirtiliyor.

Sonbaharın bu kadar renkli geçmesinin sırrı da bu çeşitlilikte. Yaprak döken türlerin her biri farklı zamanda ve farklı tonda renk değiştiriyor; iğne yapraklılar ise bu tabloya koyu yeşil, sabit bir fon çiziyor. Sonuç, haftadan haftaya değişen, hiçbir zaman tam olarak kendini tekrarlamayan bir palet.

Ormanlarda geyik, karaca, boz ayı, yaban domuzu, kurt, tilki ve sincap yaşıyor. Göllerde alabalık bulunuyor. Türkiye’nin ilk alabalık üretme istasyonu 1969’da burada kuruldu. Parkta ayrıca ziyaret edilebilen bir geyik üretme sahası var.

Göller arasında yürümek

Parkı tanımanın en iyi yolu, gölleri birbirine bağlayan orman yollarında ve patikalarda yürümek. Büyükgöl çevresi ve göller arasındaki yollar kolay, kısa yürüyüşlere uygun. Ormanın içine dalan patikalar ise daha sakin ve daha az kalabalık.

1. BüyükgölParkın merkezi; sabah erken saatte sis ve yansımalar için ilk durak.
2. Göller arası orman yoluSeringöl’den Sazlıgöl’e uzanan hat boyunca derelerle bağlanan küçük göller.
3. Kapankaya seyir noktasıGöllerin ve çevredeki orman denizinin yukarıdan görüldüğü teras; gün doğumu ve gün batımında fotoğrafçıların uğrak yeri.
4. Geyik üretme sahası ve alabalık istasyonuÇocuklu aileler için keyifli, parkın geçmişine dair ilginç bir mola.

Parkta anıt ağaç olarak tescil edilmiş yaşlı ağaçlar da bulunuyor. Bazı eski tanıtım metinlerinde Yedigöller’de “Kurşunlu Şelalesi” rotasından söz edilse de bilinen Kurşunlu Şelalesi, Antalya’daki ayrı bir tabiat parkı; Yedigöller’le bir ilgisi yok.

Fotoğrafçının saatleri

Yedigöller’in bilinen karelerinin çoğu, rüzgârın henüz çıkmadığı sabah saatlerinde çekiliyor. Su yüzeyi durgunken orman göle neredeyse kusursuz yansıyor. Serin gecelerin ardından göllerin üzerinde oluşan sis, güneş yükseldikçe dağılıyor ve bu geçiş birkaç dakika içinde manzarayı tamamen değiştirebiliyor. Öğle saatlerinde ışık sertleşiyor, kalabalık artıyor; bu saatleri orman içi patikalara ayırmak daha verimli.

Kamp ve konaklama

Parkta çadır ve karavan kampı yapılabilen alanlar ile bungalov türü konaklama birimleri bulunuyor. Kapasite sınırlı ve özellikle sonbahar hafta sonlarında yoğunluk çok artıyor; konaklama ya da kamp planlayanların önceden bilgi alması gerekiyor. Elektrik, duş gibi hizmetler işletme dönemine göre değişebiliyor. Günübirlik ziyaretçiler için piknik alanları var. Park dışındaki en yakın geniş konaklama seçenekleri Bolu merkezde.

Ne zaman gidilir?

Yedigöller’in en ünlü dönemi, yaprakların renk değiştirdiği ekim ayı ve kasımın ilk haftaları. Bu dönemde hafta sonları yollar ve otoparklar çok kalabalık oluyor; mümkünse hafta içi gitmek çok daha iyi bir deneyim sunuyor. Mayıs ve haziranda orman taze yeşil, orman gülleri çiçekte. Yaz ayları serin ve kamp için elverişli. Kışın yollar karla kapanabiliyor; park kar altında etkileyici görünse de ulaşım zorlaşıyor.

Nasıl gidilir?

Parka iki ana güzergâhla ulaşılıyor. Birincisi, Ankara–İstanbul otoyolunun Bolu çıkışından kuzeye yönelen yol. İkincisi, Yeniçağa üzerinden gelen güzergâh. Yolların bir bölümü dar, virajlı ve yer yer stabilize olduğundan dikkatli sürüş gerekiyor. Kış aylarında yollardan biri karla kapanabiliyor; bu dönemde ulaşım Yeniçağa–Mengen–Yazıcık hattı üzerinden sağlanıyor. Ziyaretçilerin büyük kısmı özel araçla ya da tur organizasyonlarıyla geliyor. Toplu taşımayla gitmeyi düşünenlerin güncel seçenekleri Bolu’da önceden araştırması gerekiyor.

Yedigöller’in en güzel anları çoğu zaman en sessiz olanları. Sabah sisinin Büyükgöl’ün üzerinden yavaşça çekildiği, suyun henüz rüzgârla bozulmadığı ve ormanın bütünüyle göle yansıdığı o kısa zaman aralığı. Otoparklar dolmadan, ilk arabalar gelmeden önce yakalanan o birkaç dakika, buraya yapılan yolculuğun asıl ödülü.