Porsuk Ağacının Türkiye’deki Durumu
Porsuk, porsukgiller (Taxaceae) familyasından Taxus cinsinden ibreli ağaç türlerine verilen addır.
Türkiye’de porsuk ağacının nesli tehlikede olup tohumdan porsuk ağacı yetiştirmek oldukça zordur. %20 başarı sağlayanlar bunu bilimsel makale olarak yayımlayabilmektedir; ancak çoğaltılması için henüz ideal bir yöntem bulunabilmiş değil.
Porsuk Ağacının Meyvesi Zehirli mi?
Porsuğun turuncu-kırmızı-yeşil renkli kendine özgü meyvesi, az etli olmasına ve ticari değer taşımamasına karşın oldukça tatlıdır ve içindeki çekirdeğin çıkarılması şartıyla yenilebilmektedir. Bitkinin diğer bütün kısımları zehirlidir; hele hele meyve çekirdeği (tohumu) aşırı derecede zehirlidir. Zira kuşların aksine insan midesi meyve çekirdeğini parçalayabilme yeteneğine sahiptir; çekirdeğin yenmesi hâlinde mide asidiyle parçalanan zehirli alkaloitler ölüme kadar varan zehirlenmelere neden olmaktadır. Tohumun çimlenme engeli, kuşların zehirsiz olan meyveyi yiyip insanlar için zehirli olan tohumu (meyve çekirdeğini) dışkılamasıyla ortadan kalkmaktadır.
Porsuk ağacı çiçekli bir bitkidir ve iki evciklidir; yani erkek ve dişi organlar farklı ağaçlarda bulunur. Porsuk ağacı savaşların kazanılmasına vesile olmuştur.
Porsuktan elde edilen ahşap oldukça esnek, bir o kadar da dayanıklıdır. Bu nedenle geleneksel yayların yapımında kullanılmıştır. Porsuk ağacından elde edilen taksol, kansere karşı etkili bir maddedir ve günümüzde kanser tedavilerinde başarıyla kullanılmaktadır. Eylül-ekimden aralık-ocak aylarına kadar ağaçta kalan meyveler, sanki yeni yılı karşılar gibi çok güzel bir görüntü oluşturur.
Türkiye’deki En Yaşlı Porsuk Ağaçları Nerededir?
Türkiye’deki en yaşlı porsuk ağaçları, Zonguldak’ın Gümeli beldesinde, Türkiye’nin 105. tabiat anıtı olan Bölüklü ormanlarında yer alan, biri 1600, diğeri 1000 yaşındaki porsuk ağaçlarıdır. İstanbul’daki en ilginç örnek Eyüp Sultan Camii yakınındaki Cafer Paşa Medresesi avlusundaki ağaçtır.
