UNESCO, 8 Eylül Dünya Okuma Yazma Günü öncesinde yaptığı açıklamada küresel çapta 15 yaş üzeri 758 milyon kişinin okuma yazma bilmediğini bildirdi. Bunların üçte ikisini, gelişmekte olan ülkelerin kırsal kesimlerinde dezavantajlı durumdaki kadınlar oluşturuyor.
UNESCO verilerine göre 15 yaş üzerindeki kişilerde okuma yazma oranı yüzde 86’ya ulaştı. Bu rakam, 15 yaş üzerindekilerde okuma yazma oranının 2000 yılından bu yana 4 puan arttığını ortaya koyuyor.
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO’nun Bonn Komisyonu ise 2030 yılına kadar küresel sürdürülebilir eğitim hedeflerine ulaşabilmek açısından kaydedilen ilerlemenin yetersiz olduğuna dikkat çekiyor.
Ömür boyu eğitim
UNESCO, uluslararası topluma çağrıda bulunarak insanların ömür boyu eğitimine yatırım yapılmasını istedi. Örgütün Yönetim Kurulu Üyesi Walter Hirche, “İnsanlar ancak okuma yazma öğrendiklerinde kendi başlarına bilgi edinme yeteneğine kavuşabilirler. Okuma yazma becerisi, insanların yoksulluktan kurtulmasının, toplumsal yaşama katılabilmesinin, cinsler arası eşitliğin, barışın ve güvenliğin temelini oluşturur“ ifadelerini kullandı.
İşlevsel okuma yazma bilmeyenler
UNESCO verilerine göre Almanya’da yaklaşık 7,5 milyon işlevsel okuma yazma bilmeyen kişi bulunduğu, bunların yalnızca bazı cümleleri okuyup yazabildiği kaydediliyor. Bunlar arasında 18-64 yaş aralığındaki 2 milyon 300 bin kişinin ise okuma yazmayı hiç bilmediği belirtiliyor. Walter Hirche, bu kişilerin doğum günü daveti, iş sözleşmesi ya da doktor raporu gibi gündelik belgelerde çok zorlandıklarını ve bu durumun değişmesi için UNESCO’nun çaba gösterdiğini vurguluyor.
Türkiye’de de 7 milyonu aşkın kişinin okuma yazma bilmediği belirtiliyor. Bunların da çoğunu kız çocukları ve kadınlar oluşturuyor.
Sahra Altı Afrika’daki kadınlar hâlâ mağdur durumda
UNESCO verilerine göre yetişkin kadınlarda okuma yazma oranı son 15 yıl içinde yüzde 77’den yüzde 83‘e yükselmiş durumda. Okula gitme imkânlarının artması ve zorunlu eğitimin yaygınlaşması sayesinde okuma yazma bilen gençlerin sayısında da artış kaydediliyor. Bugün gençlerde okuma yazma oranı yüzde 91 olarak saptanıyor. Buna rağmen Sahra Altı Afrika’da ve Güney Asya’da hâlâ okuma yazma bilmeyen gençler bulunuyor. Sahra Altı Afrika’da okuma yazma bilmeyen genç kadınların oranı ise yüzde 66. Bu da bu grubun son derece mağdur durumda olduğunu gözler önüne seriyor.
UNESCO her yıl 8 Eylül Dünya Okuma Yazma Günü’nde yenilikçi okuma yazma projelerini ödüllendiriyor. Bu yıl toplam 100 bin dolar (yaklaşık 90 bin avro) tutarındaki ödüller Hindistan, Güney Afrika, Tayland, Vietnam ve Senegal’deki eğitim girişimlerine verilecek.
