UNESCO Geçici Miras Listesine Kabul Edildi
Ege Denizi kıyısında volkanik bir kayalık üzerine kurulmuş olan Assos, Çanakkale ili Ayvacık ilçesine 17 kilometre uzaklıktaki Behramkale köyü sınırları içinde yer almaktadır. Kent ilk olarak MÖ 2. binde iskân edilmiş ve MÖ 7. yüzyılda Lesbos adasındaki Methymna kentinden gelen göçmenlerle gelişmiştir. Assos’ta MÖ 4. yüzyılda banker Eubulus’un kölesi Hermeias’ın tiranlığı döneminde büyük imar faaliyetleri gerçekleştirilmiştir. Hermeias’ın dostu Aristoteles, MÖ 347-345 yılları arasında Assos’ta yaşamış ve burada bir felsefe okulu kurmuştur. Helenistik Çağ’ın ardından Roma ile iyi ilişkiler kuran Assos halkı, sikke basma ve şehrin siyasi geleneklerini sürdürme imkânını elde etmiştir. MS 56/57’de Aziz Paulos’un Assos’u ziyaret etmesi kent tarihi için önem taşımaktadır.
Doğu ve batı olmak üzere iki girişi olan antik kent, güneye doğru uzanan teraslar üzerindeki yapı topluluklarından oluşur. Kentin etrafını çeviren 3100 m uzunluğundaki surların önemli bir bölümü bugün hâlâ ayaktadır. Denizden 235 m yükseklikteki Akropol’de yer alan Athena Tapınağı, Arkaik Çağ’da Anadolu’da Dor üslubunda inşa edilmiş tek tapınaktır. Denize doğru inildikçe agora, gymnasium, bouleuterion ve nekropol sıralanmaktadır. Akropol’ün kuzey köşesinde Osmanlı Sultanı I. Murat’ın 14. yüzyılda yaptırdığı tek kubbeli cami bulunmaktadır. Behramkale köyü sınırlarındaki Osmanlı döneminden kalma köprü tümüyle ayakta olup hâlâ kullanılmaktadır.
