YETİŞTİĞİ YERLER: Türkiye’de Karadeniz, Trakya ve Marmara sahilleri ile iç bölümlerde bulunur. Bazı ormancılar ve keresteciler ak gürgeni gürgen, fırınlanmış (kırmızı) gürgeni de kayın olarak adlandırır.
YAPISI: Olgun odunlu ağaçlar grubundandır; yıl halkaları açık ve belirgin görünmez. Dağınık gözeneklidir. Gözenekleri çıplak gözle görülmeyecek kadar küçüktür. Yıl halkaları bazen dalgalıdır. Çok belirgin olmayan öz ışınları vardır.
RENGİ: Çoğunlukla sarımsı beyaz, bazen de gri beyazdır.
ÖZELLİKLERİ: Çok sert, ağır ve sıkı yapılıdır. Bükülmeye karşı dayanıklıdır. Zor yarılır. Zor işlenir fakat temiz yüzey verir. Çok çalışır. Çok çatlar; çalışma sonunda kamburlaşır. Özellikle değişen hava koşullarında kısa sürede bozulur ve çürür. İyi verniklenir.
AĞIRLIĞI: Ak gürgenin hava kurusu özgül ağırlığı yaklaşık 0,75 g/cm³’tür.
KULLANILIŞI: Yapı marangozluğu ve mobilya üretiminde kullanılması uygun değildir. Küçük boyutlu fakat sağlam olması gereken yerlerde olumlu sonuç verir. Ağaçtan yapılan aletlerde kullanılır. (mutfak aletleri, ayakkabı kalıpları, ölçü aletleri vb.)
PİYASADA BULUNUŞU:
Ak gürgen büyük boy kereste vermez;
standart ölçülerde ak gürgen kereste bulunmaz. Gövdenin elverdiği ölçülerde biçilerek satılır.
İngilizcesi: hornbeam
Latincesi: Carpinus betulus
Farklı Türleri (Gürgen)
- Carpinus betulus L. – Adi gürgen (ak gürgen)
- Carpinus orientalis Mill. – Doğu gürgeni (kara gürgen)
- Carpinus caroliniana Walter – Amerikan gürgeni
- Carpinus japonica Blume – Japon gürgeni
- Carpinus cordata Blume – Yürek yapraklı gürgen
- Carpinus laxiflora (Siebold & Zucc.) Blume – Gevşek çiçekli gürgen
- Carpinus turczaninowii Hance – Kore gürgeni
- Carpinus tschonoskii Maxim. – Çonoski gürgeni
- Carpinus fangiana Hu – Fang gürgeni
- Carpinus viminea Wall. ex Lindl. – Himalaya gürgeni
